Ý nghĩa của ô xa trong văn hoá tâm linh của người Việt

  • Nguyễn Hiệp
  • 20 Tháng Ba, 2018
  • Nhắc đến ô xa, nhiều người không biết đây là biểu tượng, hiện vật hay một linh vật gì trong văn hoá tâm linh của người Việt. Bài viết này sẽ giúp quý vị hiểu rõ hơn về ô xa, ý nghĩa của ô xa trong tín ngưỡng thờ cúng gia tiên.

    Giải đáp ô xa là gì?

    Bất cứ gia đình nào bài trí ô xa trong nhà đều dành sự tôn kính đặc biệt cho ô xa. Ô xa chính là “linh hồn” của ngôi nhà, là nơi mà tổ tiên, cha ông đã khuất trở về hưởng lễ vật mà con cháu dâng lên. Ô xa là sợi dây kết nối vô hình giữa con cháu với gia tiên, thể hiện lòng thành biết ơn và sự kính trọng dành cho gia tiên. Nói dễ hiểu nhất, ô xa là tên gọi của một kiểu mẫu bàn thờ gia tiên.

    Đặc điểm thiết kế của ô xa

    Bàn thờ gia tiên truyền thống của người Việt được phân chia làm 3 loại: sập thờ, án gian và ô xa. Ô xa là kiểu mẫu bàn thờ có thiết kế hoa văn cầu kỳ, phức tạp nhất nhưng cũng được đánh giá là tinh xảo nhất. Ô xa làm bằng chất liệu gỗ mít, gụ, hương, vàng táu hoặc vàng tâm. Chất liệu gỗ càng cao cấp, hoa văn trên ô xa càng mềm mại và tinh tế.

    Ô xa có 4 chân, các hoa văn thường không được chạm khắc trực tiếp lên chân bàn ô xa, chúng uốn lượn quanh viền ô xa, kết nối thành tổng thể từ chân bên này sang chân bên kia. Các hoa văn tỉa bằng dụng cụ thủ công, mài, dũa cho mịn. Hệ thống hoa văn trang trí gồm nhiều biểu tượng: rồng, phượng, lân, ngựa, hoa mai… Ô xa được sơn son thếp vàng hoặc phủ sơn bóng màu gỗ.

    Ý nghĩa tâm linh của ô xa

    Ô xa là nơi thờ cúng tổ tiên trong gia đình, thờ cúng thần linh và vua quan trong đình, chùa. Ô xa được người Việt hết mực trân trọng, tôn kính và cẩn trọng khi bài trí. Bất kể gia đình nào cũng phải có nơi thờ cúng gia tiên, mà ô xa lại là một trong những mẫu bàn thờ gia tiên trong gia đình. Ô xa là hiện vật thiêng liêng trong tín ngưỡng tâm linh của người Việt.

    Các hoa văn trang trí trên ô xa đều chứa đựng những ý nghĩa tuyệt vời, hướng đến những điều tốt đẹp. Biểu tượng Rồng – linh vật đứng đầu Tứ Linh (Long, Lân, Quy, Phụng) thể hiện sự cao quý, quyền lực, sức mạnh của các thế hệ đi trước, toả ra vượng khí cho các thế hệ con cháu đang sống. Những linh vật ngựa, lân, phượng… là biểu tượng cho sự thịnh vượng, phát triển, hạnh phúc, tài lộc.

    Ngoài mục đích ca ngợi và thể hiện sự tôn kính gia tiên, con cháu luôn mong muốn gia tiên phù hộ, chở che và ban phước lành. Ý nguyện đó được thể hiện bằng các linh vật chạm khắc trên ô xa. Ô xa tôn nghiêm, cao quý như chính hình ảnh của các thế hệ cha ông. Ô xa mang dáng dấp cổ kính, càng tôn lên nét linh thiêng và trầm mặc của bàn thờ gia tiên.

    Lưu ý khi chọn mua ô xa, quý vị nên đặt làm ô xa ở các cơ sở chế tác đồ thủ công mỹ nghệ. Ô xa bảo đảm chuẩn về chất liệu gỗ, kích thước theo phong thủy và các hoa văn mượt mà, không bị lỗi. Ô xa đặt chế tác theo yêu cầu cũng đáp ứng được những ý đồ riêng của quý vị khi bài trí ô xa.

    Quý vị có thể đến cơ sở chế tác Đồ Thờ Nguyễn Hững ở làng nghề Sơn Đồng (Hà Nội) chiêm ngưỡng, tham khảo những mẫu ô xa đẹp và tinh xảo. Đồ Thờ Nguyễn Hưng nhận chế tác ô xa theo yêu cầu, giao hàng trên toàn quốc với mức giá hợp lý. Đồ Thờ Nguyễn Hưng cũng có rất nhiều sản phẩm đồ gỗ phục vụ việc thờ tự cho bạn lựa chọn.